Kunstenaar Louis van Roode maakte de prachtige mozaïeken voor de balkonbalustrades/gevels van het hotel Britannia. Een overzicht van zijn leven, werk en inspiratie.
Louis van Roode, geboren in 1914, woonde en werkte vrijwel zijn hele leven in Rotterdam. Hij begon als graficus en schilder en werkte al op zijn veertiende bij een grafisch bedrijf en als reclametekenaar voor onder meer Philips. Na zijn opleiding aan de kunstacademie wilde hij architect worden. Vanaf 1943 ging hij schilderen in een expressionistische stijl. Als mede oprichter van de Argus groep begeleidde hij een aantal jonge kunstschilders. Zijn eerste belangstelling voor monumentale kunst groeide na WO II toen hij bekendheid kreeg door het bewerken van troosteloze zijgevels van flatgebouwen. Dit had ook te maken met de verwoesting van Rotterdam. De wederopbouw bood niet alleen aan architecten, maar ook aan kunstenaars nieuwe mogelijkheden. Het was de wens van veel kunstenaars om bij de herbouw niet als laatste aan bod te komen voor een opdracht. Zij wilden van het begin af aan bij het ontwerp worden betrokken. Dit lukte Louis van Roode steeds beter en zo kreeg hij opdrachten voor het Zuiderzeeziekenhuis en het museum Boijmans. Voor de vaak omvangrijke werken betrok hij een groter atelier en huurde een aantal assistenten in. De belangrijkste was Jeanette Markus, die later grafisch ontwerpster en docent aan de Academie voor Beeldende Kunsten werd. Een expositie van mozaïeken uit Ravenna inspireerde hem tot deze kunstvorm. Daardoor kon zijn werk ook beter worden geïntegreerd in de architectuur.
Foto's: Wikipedia
Een eerste groot werk was het mozaïek met Erasmus op het Holbeinhuis in Rotterdam (1954). De volgende opdracht was een balkonbalustrade voor hotel Britannia in Vlissingen. Foto: Gerard van der Veen
Er moest eerst een model van het omvangrijke kunstwerk worden gemaakt. In de eerste fase leverde dit al problemen op, omdat geen fabriek geschikte tegels kon leveren. Louis van Roode ging zelf experimenteren met twee aangeschafte ovens en hij verdiepte zich in de technieken van het pottenbakken. In twee bakgangen produceerde hij het biscuit, waarna glazuur werd aangebracht en de onderdelen vervolgens weer de oven in gingen. Toen hij kon aantonen de techniek te beheersen verkreeg hij het certificaat van TNO, dat noodzakelijk was voor het gebruik van deze materialen aan de kust. Door de enorme omvang van het kunstwerk, dat in onderdelen moest worden geproduceerd richtte hij met een aantal medewerkers een keramiekfabriek op. Alleen al het produceren van de biscuit van de mozaïeken heeft een half jaar intensief werken van alle medewerkers in de mozaïekfabriek gekost. Daarna moest de totaliteit van 5.000 kilo in gedeeltes worden geglazuurd en weer de oven in om het af te bakken. Louis van Roode was in staat een palet van zestig kleuren samen te stellen. Het lukte hem echter niet helder oranje te maken, omdat het noodzakelijke uraanoxide niet meer te verkrijgen was. Het gehele mozaïek van totaal 84 meter werd in platen van 2-3 meter vervaardigd in platte houten bakken. De stukken keramiek werden in de natte specie geplaatst volgens een patroon dat van Roode eerst met een staaf had getekend. Na droging konden de platen tegen de balustrades van het balkon worden geplaatst. De voorstelling omvat een groot aantal zeedieren van schelpen, garnalen, zeesterren en kwallen tot kreeften tot zeeduivels en zaagvissen. Naast redelijk naturalistische afbeeldingen komen er ook veel fantasiedieren op voor.
Foto 3: Toon Poppe
Met name de mozaïeken, die hij in 1960 tijdens de bouw van het hotel gedeelte heeft toegevoegd zijn veel minder figuratief.
Foto: Gerard van der Veen
Hierin is goed de ontwikkeling van Louis van Roode waar te nemen. Zij vormen een voorloper op zijn meer abstracte periode, waarvan de westgevel van het Stationspostkantoor in Rotterdam een goed voorbeeld is. Dit totale gebouw inclusief de mozaïeken heeft een beschermde status verkregen, maar is belangrijk minder van kwaliteit dan Britannia, ook al door de geringere afmetingen van de versierde vlakken die in verschillende hoeken op de gevel zijn geplaatst (1955-58). Foto: Wikipedia
Bron: Bond Heemschut: betekenis Britannia door Drs Willem Heijbroek
Zie ook: Wikipedia/Louis van Roode